Hoe kan je het slapen op verplaatsing aanpakken? – zomereditie

De zomer, of de congé zoals we het hier graag noemen, is voor velen een tijd met een volle planning en spontane barbecues, want in België weet je maar nooit met het weer :). Sommigen laten het alledaagse voor wat het is, schuiven routines opzij om ze na het verlof (of vanaf 1 september, al dan niet strikter dan voordien 😊) weer op te pikken. Anderen houden graag vast aan het vertrouwde ritme. Alles kan, alles mag. Maar… wat als je een kind hebt dat nog slaapt overdag of een vroege bedtijd nodig heeft? Of een lagereschoolkind dat niet meer dut, maar tijdens de zomer wél later opblijft, veel indrukken verwerkt en liefst niets van de gezelligheid wil missen? Hoe kan je het slapen op verplaatsing aanpakken?

Met kleine kinderen die nog regelmatig slapen, vraagt het sowieso wat puzzelwerk. Zeker als je kindje niet makkelijk slaapt op verplaatsing of snel ontregeld is wanneer de routine afwijkt van het bekende. Maar ook bij lagere schoolkinderen kan een drukke zomerdag, laat opblijven of logeren ervoor zorgen dat inslapen moeilijker verloopt of dat ze wat sneller overprikkeld raken. Maar niet gevreesd: het kan, het mag en er zijn altijd opties. Ik denken graag met je mee over hoe je het slapen op verplaatsing wat vlotter kan laten verlopen.

Zodat ‘cava’ niet je gemoedstoestand is, maar gewoon het glas in je hand!

Doe je eigen ding

Ik wil starten met een belangrijk uitgangspunt: doe wat voor jou goed voelt. Laat je niets aanpraten. Je sociaal leven is waardevol, maar het mag ook geen bron van stress worden. Een verlofperiode is, nog meer dan anders, een moment van zelfzorg, van dingen doen waar je energie van krijgt en je laten omringen door mensen die je graag ziet. Is dat op verplaatsing, Top! Liever thuisblijven? Even goed.

Weet dat routines soms mogen losgelaten worden. Sit back and relax mag gerust eens de prioriteit zijn. Vind je dat niet evident? Ga eens na hoe ver je stretchzone reikt. Hoeveel flexibiliteit voelt nog goed zodat je zelf mee kan genieten van de uitstap? Geef je grenzen aan, maar durf ze ook een beetje op te rekken. 😉

Waar kan & wil je rekening mee houden bij het slapen op verplaatsing? 

Ik neem je even mee langs een paar grote blokken: slaapplaats, autorit, routine, slaapomgeving en bedtijd. Zie het niet als een stappenplan dat je perfect moet volgen, maar als een buffet waar je uithaalt wat voor jouw gezin werkt.

De slaapplaats

• Blijf je thuis met bezoek? Dan kan je kind in zijn eigen bed slapen. Op die manier kan je rekening houden met de uren van de dutjes. Zorg er wel voor dat je gezelschap niet aankomt 5 minuten voor dutjes- of bedtijd. Dit zorgt voor all the way overprikkeling voor je kind & jij die je misschien opjaagt tijdens het te bed leggen omdat je goedendag wil gaan zeggen. Komen ze tijdens een slaapje, vraag dan om te kloppen in plaats van te bellen (of zet je bel gewoon uit 😉). 
• Ga je op verplaatsing? Hier kun je jezelf op voorbereiden (als je dat wenst), zodat je je zeker voelt bij de situatie. Slaapt je kind gemakkelijk in een draagzak of buggy of kies je voor een reisbed op verplaatsing? Vraag of er een rustige, donkere ruimte beschikbaar is. Leg je kind thuis al eens te slapen in een reisbedje of probeer al eens een dut in de draagzak/buggy als het lang geleden is zodat het niet compleet onbekend is voor je kind, … .

Want dat blijft een basisregel: hoe zekerder jij bent, hoe rustiger je kind meestal reageert. Goed begonnen is echt al half gewonnen.

De Autorit

• Lange rit? Probeer de rit eventueel in te plannen op het moment dat je kind een dut doet. Of vertrek, bij het terugkeren, op het uur van bedtijd zodat je kind de nacht kan starten in de auto en je hem thuis kan verleggen. 
• Korte rit? Doe deze net na een dutje zodat je kind goed wakker is. Als je kind kort in slaap valt, is dat ook geen drama. Je kind zit niet meteen in zijn hele diepe slaap. 
• Kan je de autorit niet plannen? Laat los. Warrige slaap hoort er soms bij en dat is oké. Heb je geen controle, dan zal accepteren dat het er vandaag wat anders uitziet het meeste rust brengen :).
• Wil je je kind wakker houden?
  • Maak een leuke playlist
  • Zet je er naast (indien mogelijk) of laat eventueel andere kinderen je kind wakker houden
  • Geef je kind een koud washandje in zijn handen
  • Voorzie speelgoedjes die exclusief voor in de auto zijn
  • Bij een peuter/kleuter kan je ook wat schermtijd voorzien in de auto
  • Maar ook hier: geen verplichting, alleen opties.

Routine: vasthouden én loslaten

• Indien mogelijk raad ik altijd aan om de routine in grote lijnen te volgen. Kan je het op die manier regelen? Des te beter. Lukt dit niet: loslaten & genieten. Het is de bedoeling dat je geniet van feestjes en niet zit te stressen over een situatie waar je geen controle over hebt. Probeer jezelf wat ruimte te geven hierin. Sommige ouders hebben geen moeite om de routine los te laten, terwijl het andere onzeker en ongerust maakt. Zeg dan vooral tegen jezelf dat je kind niet volledig ontregeld zal zijn na 1 warrige dag. Dagen met een ietwat verstoorde routine komen minder voor dan dagen met een routine. 
• Het is normaal dat sommige kinderen iets meer tijd nodig hebben om in te slapen en/of dat dutjes korter duren als je kind op verplaatsing slaapt. 
• Geef je kind tijd om in slaap te vallen, blijf er rustig bij als het niet meteen lukt. 
• Lukt het dutje niet? Haal je kind uit & accepteer dat het niet gelukt is. Je bent bij vrienden, familie, … in een fijne situatie dus je kind zal mee geentertaint worden waardoor een weggevallen dut beter te verteren zal zijn voor iedereen. 
• Las bij een afwezig of te kort dutje indien nodig een extra powernapje in, leg je kind ‘s avonds eventueel wat vroeger te bed en houd het de dag erna rustig zodat je kind kan bijtanken, …. it’s all good! 
• Bij lagere schoolkinderen ziet dat er natuurlijk anders uit. Zij slapen meestal niet meer overdag, maar ook zij kunnen tijdens de zomer gevoeliger zijn aan alle indrukken. Een barbecue die uitloopt, een logeerpartij of een dag vol uitstappen vraagt veel van een kinderbrein. Een avond wat later maken kan absoluut, zeker als je de dagen errond wat rustiger houdt. Merk je dat je kind sneller prikkelbaar is, emotioneler reageert of moeilijker in slaap valt, dan is dat vaak een signaal dat het wat recuperatietijd nodig heeft. Een rustige dag nadien doet dan vaak wonderen.

Slaapomgeving: nabootsen wat herkenbaar is

• Neem je reisbed mee of vraag of je vrienden er één hebben (dat scheelt toch weer wat sleurwerk 😊). Zorg hier wel voor je eigen hoeslakens, pyjama, slaapzak, … zodat je kind de geur herkent. Dit zijn zaken die je kind gewoon is en belang aan hecht. 
• Probeer, indien mogelijk, dezelfde slaapomgeving van thuis wat na te bootsen: maak het donker met vuilniszakken, neem je witte ruis, knuffeldoekje, speentje mee, … . Hier is het wel belangrijk dat je de kamer, het bed, de babyfoon, … allemaal klaar zet voor je je kind in bed legt. Zodat je niet nog 20 minuten moet staan zoeken naar de optimale hoek voor je babyfoon (we spreken uit ervaring, dit kan je heel wat last besparen).
• Ook oudere kinderen vinden het vaak fijn om iets vertrouwds mee te nemen. Hun eigen knuffel, een dekentje, een boek of een favoriete pyjama kan helpen om ook op een andere plek makkelijker tot rust te komen.
• Spreek je af in een restaurant? Neem een draagzak of buggy mee, zodat je (of tante, nonkel, oma, vake,…) wat weg en weer kan wandelen om je kind rustig te maken en een slaapje mee te pikken. Het kan helpen om even uit de situatie te stappen met je kind, een kort deel van het ritueeltje te doen en even door te stappen zodat hij vlot in slaapt valt, daarna kan je terugkeren naar het gezelschap.

Tijd om te slapen?

• Probeer het ritueel van thuis indien mogelijk over te nemen, doe het misschien iets korter dan anders of net langer als je kind wat moeite heeft om zich aan te passen. Probeer te voelen wat je kind nodig heeft & en je niet op te jagen. Liever iets langer weg van het volk en een kind dat gemakkelijk in slaap valt, dan snel snel de kamer uit willen gaan om dan nog 7 keer te moeten teruggaan. 
• Als je net aankomt, zal je (zeker bij een peuter, kleuter of lagereschoolkind) je kind eerst wat moeten laten wennen voordat je hem te slapen kan leggen. Geef je kind even de tijd om de indrukken te verwerken.
• Ga je tegen bedtijd naar huis? Dan is het een optie om de pyjama en bedtijdvoeding al mee te doen. Zo zit je kind bedklaar in de auto en moet er thuis niet nog vanalles gebeuren. Thuis kan je je kind dan gewoon, zonder ritueel, overleggen in zijn bedje (als hij in slaap gevallen is in de auto). Lukt dit niet, doe het einde van je ritueel gewoon opnieuw als je thuiskomt. Je kan je kind ook op het feestje naar bed brengen en dan uit bed halen als je vertrekt richting huis. Het is soms een beetje zoeken wat goed werkt voor jullie kind en jullie gezin. 

Je hebt kinderen die overal slapen en je hebt… andere kinderen.

Zoals je ziet, heb je ruimte om keuzes te maken die bij jouw gezin passen. Sommige kinderen slapen werkelijk overal. Andere… not so much 😉. Verwacht geen perfectie. Probeer kalm te blijven, dat is al de helft van het werk. Heeft je kind een stabiele slaapbasis, dan is een ‘off day’ geen ramp. Een mindere nacht volgt soms op een drukke dag, maar is vaak ook snel weer vergeten. Dat geldt niet alleen voor baby’s en peuters, maar evengoed voor lagere schoolkinderen. Ook zij hebben soms gewoon een dag nodig om alle indrukken van een uitstap, vakantie of logeerpartij te verwerken. Weet je uit ervaring dat je kind sneller uit evenwicht is? Bouw dan rond een uitstap een rustdag in om terug te landen in het normale ritme.

Leg de lat niet te hoog. Probeer kalm te blijven, dat is echt al de helft van het werk.

Heb je geen slaapbasis waar je kan op terugvallen? Weet dat je altijd iets kan doen! Boek gerust een moment met mij in of lees het Magazine S. (digitale slaapgids) dat je meteen op weg zet over hoe je ook tot die goede slaapbasis kan komen.

Kies de gids die je nodig hebt hieronder:

Slapen op verplaatsing

En eens je kind in dromenland is, sit back and relax.  

Geniet van de cava, het gezelschap, de zon (of regen 😉) en de kleine, grote momenten van samen zijn.

Fijne zomer,
Liefs!
Anoek 
Team SHIFT